Budowle sakralne
Kaplice i kościoły w Oświęcimiu
Kościół Parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP
Pierwszy kościół z XII wieku, który stał w tym miejscu był budowlą drewnianą, która została spalona w czasie najazdów tatarskich w 1241 roku. Odbudowany kościół, pomimo kamiennych murów, spłonął w 1503 roku. Kościół odbudowano w stylu renesansowym. W późniejszych wiekach miasto, a więc także kościół trawiły liczne pożary – w latach 1656, 1863, 1881, a po każdym z nich miasto i kościół były odbudowywane.
Jest to kościół orientowany, trójnawowy, z dekoracjami stiukowymi. Nad wejściem z prezbiterium do zakrystii znajduje się portal z datą 1529. Ołtarz główny z figurami św. Piotra i Pawła reprezentuje styl późnobarokowy, pochodzi z XVIII wieku, ale w 2 połowie XIX wieku był przebudowywany. Oprócz niego na uwagę zasługują: krucyfiksy z XVII wieku (w kruchcie pod wieżą i na zewnętrznej ścianie wschodniej prezbiterium), marmurowa chrzcielnica z 1613 roku oraz epitafia (najstarsze z nich, poświęcone księdzu Hieronimowi Russockiemu, wykonane jest z czarnego marmuru, pochodzi z 1618 r.) i tablice pamiątkowe. Znajdują się tam także pamiątki z dominikańskiego kościoła p.w. św. Krzyża. Są to trzy obrazy z XVIII wieku (Matki Bożej Różańcowej, św. Jacka, św. Dominika), feretron, ornaty oraz zabytkowe kielichy mszalne z XVIII wieku. Pod zadaszeniem zewnętrznej wschodniej ściany prezbiterium umieszczony jest drewniany XVIII-wieczny krucyfiks.
W czasie prac remontowych przeprowadzonych na początku XXI wieku zlikwidowano polichromie ze scenami z Nowego i Starego Testamentu. Obecnie jasne ściany ozdobione są jedynie dyskretnymi złoceniami.
Kościół pod wezwaniem Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
W pierwszej połowie XIV wieku powstał w Oświęcimiu pierwszy zespół klasztorny dominikanów. W jego skład wchodził gotycki kościół pod wezwaniem Św. Krzyża oraz budynki klasztorne. Kościół był budowlą jednonawową z prostokątnie zamkniętym prezbiterium. Wysokość murów wynosił 21m, a jego długość 55m. Nawa była przykryta drewnianym stropem, a prezbiterium posiadało sklepienie krzyżowo-żebrowe. Wejście dla wiernych znajdowało się od strony północnej, a wejście dla zakonników od południa. Oprócz ołtarza głównego posiadał trzy ołtarze boczne – św. Mikołaja, św. Magdaleny oraz Matki Bożej Różańcowej (obraz z tego ołtarza znajduje się w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Oświęcimiu).
Dwa wieki później dwukrotnie trawiły go pożary (w 1519 i 1564 roku). W XVII wieku dominikanie częściowo odremontowali budynek kościoła. Jednak w roku 1656 w czasie najazdu szwedzkiego został zniszczony zamek, a także spalono miasto. Pożar nie ominął też kościoła i klasztoru oświęcimskich Dominikanów. Na mocy dekretu z 12 stycznia 1782 roku dokonano kasacji zakonów, a budynki przeznaczono na sprzedaż. Od tego roku zabudowania stopniowo popadały w ruinę. Z pierwotnej zabudowy pozostał jedynie kapitularz – obecnie kaplica Św. Jacka, a także fragmenty murów kościoła.
Po opuszczeniu tego miejsca przez ostatnich zakonników budynki zmieniały właścicieli oraz funkcje. Znajdowały się w nich stajnie dla koni pocztowych, składy siana i słomy (od 1819 roku), składy handlowe (1872 rok).
W 1898 roku do Oświęcimia przybyli pierwsi salezjanie – odbudowali kościół, od tej pory p.w. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych. Dobudowano nowe prezbiterium, a kościół przeorientowano.19 sierpnia 1900 r. odbyło się pierwsze nabożeństwo w odrestaurowanej części ruin. Figura patronki zdobiła ołtarz główny od 1904 r., w 1907 r. została zastąpiona obrazem namalowanym przez oświęcimskiego malarza Jana Szczęsnego Stankiewicza. Obraz ten znajduje się w ołtarzu głównym do dziś, jest on kopią turyńskiego wizerunku Matki Bożej Wspomożycielki.
Od roku 1906 prowadzono prace wewnątrz kościoła. Wybudowano osiem ołtarzy pod galeriami, a 1921 roku zbudowano chór, w roku 1923 poświęcono kościelne dzwony, zabrane w 1942 roku przez hitlerowców. W 1953 roku przeprowadzono generalny remont kościoła, a w 1958 r. zbudowano organy. W latach 1962-1964 powstał nowy ołtarz główny. W dalszej kolejności wymieniono podłogę z drewnianej na marmurową posadzkę, wstawiono dębowe ławki i witraże. W latach 1975 - 1984 od strony zachodniej dobudowano nową, trzecią część świątyni.
Kaplica św. Jacka
Kaplica św. Jacka jest najstarszą budowlą w Oświęcimiu. Stanowi pozostałość po budynkach klasztoru dominikanów. Jest ona gotyckim kapitularzem z XIV wieku, który w 1594 został przemieniony w kaplicę św. Jacka Odrowąża, patrona dominikanów, z okazji wyniesienia go na ołtarze.
Zbudowany jest z cegły na planie prostokąta. Kaplica jest orientowana, dwuprzęsłowa, ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym; kamienne żebra o skromnym profilu, zwornikach okrągłych i wspornikach ostrosłupowych. Od początku XX wieku do jej wnętrza prowadził przedsionek z kamiennym portalem, nad którym umieszczona była rozeta.
Po wydaniu w 1782 roku przez Józefa dekretu kasacyjnego klasztoru OO. Dominikanów zespół obiektów sakralnych zaczął popadać w ruinę. Kaplica przechodziła z rąk do rąk, aż w 1894 roku, z inicjatywy miejscowego proboszcza Księdza Andrzeja Knycza udało się ją wykupić i odrestaurować. Nakryto ją wtedy dachem siodłowym zamkniętym szczytami z wnękami. wtedy też w kaplicy znalazł się witraż przedstawiający św. Jacka. Uroczyste poświęcenie kaplicy odbyło się 19 sierpnia 1894 roku. Kolejnej przebudowie uległa z inicjatywy salezjanów na przełomie XIX i XX wieku.
Wewnątrz kaplicy znajduje się wczesnobarokowe epitafium z czarnego marmuru. Jest ono pamiątką z czasów potopu szwedzkiego, a zostało ufundowane przez Agnieszkę z Bibersteinów mężowi, który poległ w walce ze Szwedami. W krypcie pod posadzką znajdują się kości książąt i kasztelanów oświęcimskich oraz dobrodziejów klasztoru, które zostały przeniesione z krypty dawnego klasztornego kościoła OO. Dominikanów, w czasie remontu z przełomu XIX i XX wieku.
Kościół pod wezwaniem Matki Bożej Bolesnej
Pierwszy budynek klasztoru Sióstr Serafitek został ukończony w roku 1895. Obecnie połączony jest z kościołem parterową przewiązką. Budowę kościoła rozpoczęto dwa lata później, a ukończono w roku 1899. Jest to niewielki budynek wzniesiony w stylu neogotyckim, z nietynkowanej cegły, opięty przyporami, z przedsionkiem od strony zachodniej i prezbiterium z absydą po stronie wschodniej, przykryty dwuspadowym dachem zwieńczonym sygnaturką.
Jednonawowe wnętrze kościoła ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym jest tynkowane i pomalowane na biało. W przedsionku, po lewej stronie, umieszczono nagrobek Matki Założycielki Zgromadzenia - Marii Małgorzaty Łucji Szewczyk. Wewnątrz kościoła, w prezbiterium, znajduje się piękny ołtarz główny - neogotycki, z końca XIX w., a po bokach, w nawie - symetrycznie ustawione ołtarze boczne z wizerunkami św. Franciszka z Asyżu i św. Antoniego z Padwy. Rzeźba Piety, widniejąca w ołtarzu głównym, pochodzi z początku XX w., a witraże w oknach - z 1950 r.
Po stronie północnej świątyni znajduje się secesyjno-modernistyczny budynek z lat 1905 - 10 - Dom Pomocy Społecznej, prowadzony przez siostry. Wschodnia i zachodnia część obszaru to natomiast ogród i sad klasztorny.
Wasze opinie
Podziel się swoją opinią
Jeszcze nikt nie dodał własnej opinii. Jeżeli pragniesz podzielić się własnymi wrażeniami, polecić obiekt, lub przestrzec kogoś proszę opisz to tutaj.
Redakcja come2europe.eu nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego.